oikogeneia

Ο ρόλος των γονέων στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας

Posted on 26 Οκτωβρίου, 2014 by admin

Ο ρόλος των γονέων στην πρόληψη της παιδικής παχυσαρκίας 

Η παιδική παχυσαρκία είναι από τις μεγαλύτερες μάστιγες της εποχής μας. Δυστυχώς πρόσφατα δεδομένα δείχνουν οτι το πρόβλημα στην Ελλάδα διογκώνεται καθώς τα αποτελέσματα των μελετών δείχνουν οτι 4 στα 10 παιδιά είναι πλέον υπέρβαρα ή παχύσαρκα.

Η προτίμηση τροφίμων που είναι πλούσια σε θερμίδες και φτωχά σε θρεπτικά συστατικά, η συχνή κατανάλωση έτοιμου φαγητού, η παράλειψη του πρωινού γεύματος και η ακατάλληλες επιλογές ενδιάμεσων γευμάτων (σνακ) είναι κάποιοι από τους διατροφικούς λόγους εξαιτίας των οποίων τα παιδιά προσλαμβάνουν περισσότερη ενέργεια από αυτή που χρειάζονται και τελικά αυξάνουν υπερβολικά το βάρος τους. Από την άλλη δεν θα ήταν υπερβολή εάν λέγαμε οτι τα παιδιά πλέον έχουν εφάμιλλο τρόπο ζωής με των ενηλίκων, με υπερβολικά χαμηλά επίπεδα σωματικής δραστηριότητας. Οι πολλές ώρες μαθημάτων, η έλλειψη ελεύθερου χρόνου αλλά και χώρων για παιχνίδι, όπως επίσης και η διείσδυση της τηλεόρασης και του ηλεκτρονικού υπολογιστή στη ζωή των παιδιών, έχουν ως αποτέλεσμα τα υπερβολικά χαμηλά επίπεδα άσκησης. Είναι χαρακτηριστικό ότι η συντριπτική πλειοψηφία των παιδιών και εφήβων ξεπερνάνε το όριο των 2 ωρών καθημερινά τηλεθέασης και ενασχόλησης με τον ηλεκτρονικό υπολογιστή, όπως συστήνεται ως όριο από διεθνείς οργανισμούς υγείας,.

Ωστόσο το πρόβλημα δεν αφορά μόνο τα παιδιά, αλλά και τους γονείς. Τα αποτελέσματα μελετών δείχνουν οτι τα παιδιά με 1 ή 2 υπέρβαρους ή παχύσαρκους γονείς έχουν 2 έως 4 φορές, αντίστοιχα, μεγαλύτερο σχετικό κίνδυνο να εμφανίσουν παχυσαρκία σε σχέση με τα παιδιά των οποίων οι γονείς έχουν φυσιολογικό βάρος. Η σχέση αυτή δεν μπορεί να αποδοθεί μόνο στα γονίδια. Σίγουρα η κληρονομικότητα παίζει το ρόλο της, αλλά πολύ μεγαλύτερη βαρύτητα έχουν τα λανθασμένα διατροφικά πρότυπα που περνούν στα παιδιά, σε συνδυασμό με την λανθασμένη ή κάποιες φορές ανύπαρκτη διατροφική αγωγή στην οικογένεια. Επίσης σημαντικό ρόλο φαίνεται ότι παίζει η ανικανότητα των γονέων να διακρίνουν το πρόβλημα της παιδικής παχυσαρκίας. Είναι χαρακτηριστικό ότι το 30% περίπου των γονέων με υπέρβαρα ή παχύσαρκα παιδιά, δεν αντιλαμβάνονται το πρόβλημα.

Η οικογένεια λοιπόν, ιδιαίτερα κατά τη νηπιακή και την προσχολική ηλικία, αποτελεί το βασικότερο παράγοντα που επηρεάζει τις συνήθειες του παιδιού στο φαγητό. Τα τελευταία χρόνια, πολλές επιστημονικές μελέτες έχουν αναδείξει την αξία των οικογενειακών γευμάτων στην προαγωγή της ανάπτυξης και της υγείας των παιδιών. Αυτό γιατί, όπως φαίνεται, τα οικογενειακά γεύματα αποτελούν ασπίδα στην εμφάνιση παιδικής παχυσαρκίας και βοηθούν τα παιδιά να υιοθετήσουν υγιεινές και ισορροπημένες διατροφικές συνήθειες. Είναι λογικό ότι όταν τα παιδιά γευματίζουν οικογενειακά, είναι λιγότερο πιθανό να καταναλώσουν ακατάλληλα τρόφιμα, καθώς οι γονείς μπορούν ευκολότερα να ελέγξουν την ποιότητα και την ποσότητα των τροφών. Επίσης εφόσον οι συνήθειες των γονιών είναι σωστές, τα παιδιά τις αντιγράφουν μιμούμενοι τους γονείς τους.

Χρήσιμες συμβουλές για τους γονείς

1. Δώστε το παράδειγμα: Καταναλώστε φρούτα, λαχανικά και τρόφιμα πλούσια σε φυτικές ίνες με τα γεύματα ή στα σνακς σας. Αφήστε τα παιδιά σας να δουν ότι σας αρέσει για να τα προτιμήσουν και τα ίδια. Δώστε στα παιδιά να δοκιμάσουν λαχανικά με έντονο χρώμα και τραγανή υφή καθώς συνήθως τα προτιμούν

2. Ψωνίστε φαγητό και τρόφιμα μαζί τους: Η αγορά τροφίμων μπορεί να διδάξει το παιδί σας πολλά πράγματα σχετικά με το φαγητό και τη διατροφή. Συζητήστε από πού προέρχονται τα φρούτα, τα λαχανικά, το γάλα και το κρέας.

3. Φτιάξτε το δικό σας σπιτικό fast-food. Με την κατάλληλη επιλογή υλικών η πίτσα ή το burger που θα ετοιμάσετε μπορεί να έχει μέχρι και 30% λιγότερες θερμίδες συγκριτικά με το έτοιμο.

4. Ανταμείψτε τα παιδιά με την προσοχή σας, όχι με φαγητό: Προτιμήστε να μην προσφέρετε γλυκά ως ανταμοιβή. Αυτό κάνει τα παιδιά να πιστεύουν ότι τα γλυκά ή τα επιδόρπια είναι καλύτερα από άλλα φαγητά και θα τα αναζητούν μελλοντικά όταν θεωρούν οτι πρέπει να ανταμείψουν τον εαυτό τους για μια επιτυχία.

5. Επιδιώξτε να οικογενειακά γεύματα φροντίζοντας το κλίμα γύρω από το τραπέζι να είναι ευχάριστο.

6. Προγραμματίστε το εβδομαδιαίο μενού της οικογένειας έτσι ώστε να περιλαμβάνει ποικιλία τροφών, προκειμένου τα παιδιά να εξοικειώνονται με διαφορετικές γεύσεις.

7. Περιορίστε τον χρόνο παρακολούθησης τηλεόρασης: Αποθαρρύνετε την παρακολούθηση της τηλεόρασης και τη χρήση του ηλεκτρονικού υπολογιστή για περισσότερες από 2 ώρες την ημέρα. Αποφύγετε το οικογενειακό γεύμα να γίνετε μπροστά από την τηλεόραση.

8. Ενθαρρύνετε τη σωματική δραστηριότητα: Κάντε την άσκηση μια χαρούμενη διαδικασία για όλη την οικογένεια. Περπατήστε, τρέξτε και παίξτε με το παιδί σας- αντί να κάθεστε βλέποντας. Δώστε το παράδειγμα με το να είστε φυσικά ενεργοί.

9. Να είστε ένα καλό υγιεινό πρότυπο: Δοκιμάστε νέα φαγητά οι ίδιοι και περιγράψτε την γεύση, υφή και μυρωδιά. Για να δοκιμάσουν τα παιδιά σας καινούργια φαγητά σερβίρετε κάποιο φαγητό που αρέσει στο παιδί σας μαζί με το νέο και προσφέρετέ τα φαγητά στην αρχή του γεύματος, όταν το παιδί σας είναι πολύ πεινασμένο.

10. Εμπιστευτείτε το ένστικτο της πείνας του παιδιού. Μην επιμένετε να τελειώσει το πιάτο εάν δεν το επιθυμεί. Αντίθετα διδάξτε του να σερβίρεται μόνο του βάζοντας τη σωστή ποσότητα φαγητού.

 

 

Πωλ Φαρατζιάν MSc

Κλινικός Διαιτολόγος-Διατροφολόγος

Επιστημονικός Συνεργάτης Γεωπονικού Πανεπιστημίου Αθηνών